۱. تست نفوذ در آب سرد (دقیقترین آزمون خانگی)
چند رشته زعفران را درون یک لیوان آب سرد بیندازید و به سرعت انتشار و رنگ آن دقت کنید:
* زعفران تقلبی: بلافاصله و با سرعت زیاد شروع به پس دادن رنگ قرمز تند یا زرشکی میکند. در کمتر از چند دقیقه رشتهها کاملاً سفید یا بیرنگ میشوند، چون با رنگ شیمیایی پوشش داده شدهاند.
* زعفران اصل: آزادسازی رنگ، آرام و پیوسته (۱۰ الی ۲۰ دقیقه) صورت میگیرد. آب شفاف و به رنگ زرد کهربایی یا طلایی درخشان درمیآید (نه قرمز مات). رشته زعفران نیز حتی بعد از خروج از آب، قرمزی طبیعی خود را حفظ میکند.
۲. قانون تضاد بو و طعم (عطر شیرین، طعم تلخ)
یک رشته زعفران را روی زبان قرار دهید:
* طعم: زعفران خالص همواره طعمی تلخ، ملایم و کمی گس دارد. هرگونه مزه شیرینی (نشانه آغشته شدن به قند یا شکر برای سنگینی وزن)، شوری (نمک) یا تندی، اثباتکننده تقلبی بودن است.
* عطر: بوی زعفران طبیعی ترکیبی از یونجه خشک و عسل (شیرین و نافذ) است. زعفرانهای کهنه یا رنگشده اغلب بوی ماندگی، خاک یا اسانسهای صنعتی میدهند.
۳. بررسی مورفولوژی و شکل فیزیکی کلاله
به ساختار انفرادی رشتهها با ذرهبین یا زیر نور خوب نگاه کنید:
* شکل شیپوری: کلاله زعفران طبیعی هرگز نخمانند و یکنواخت نیست؛ سر کلاله (قسمت بالایی) پهن، دندانهدار و شبیه دهانه شیپور است و هرچه به سمت انتها میرود، باریکتر میشود.
* صافی غیرطبیعی: اگر رشتهها کاملاً استوانهای، بدون فرورفتگی و یکدست باشند، از کاکل ذرت، ریشههای گیاهی یا الیاف مصنوعی تهیه شدهاند.
۴. تست اصطکاک و چربی با کاغذ کاهی
یک رشته زعفران را بین دو لایه کاغذ کاهی یا دستمال کاغذی خشک بگذارید و چند ثانیه محکم فشار دهید:
* زعفران تقلبی: اگر روی کاغذ لکه چربی یا رطوبت روغنی باقی بماند، برای بالا بردن وزن و براق شدن به آن روغن نباتی یا گلیسیرین زدهاند.
* زعفران اصل: کاغذ کاملاً خشک میماند و کلاله ممکن است به تکههای خشک و شکننده تبدیل شود بدون آنکه اثری از روغن بر جای بگذارد.
۵. تست واکنش قلیایی با جوششیرین
در یک استکان کوچک آب، نصف قاشق چایخوری جوششیرین حل کنید و سپس ۲ رشته زعفران درون آن بیندازید:
* واکنش با زعفران اصل: ترکیب کروسین زعفران در محیط قلیایی جوششیرین رنگ زرد خالص و شفاف تولید میکند.
* واکنش با زعفران تقلبی: مواد رنگی مصنوعی (مانند تارترازین یا رنگهای نساجی) در محیط قلیایی به رنگ قرمز، قهوهای تیره یا ارغوانی تغییر وضعیت میدهند.

